Certificeringsvereisten voor de Europese markt voor energieopslag

Het certificeringssysteem voor de Europese markt voor energieopslag is multidimensionaal en omvat productconformiteit en veiligheid, netaansluiting en economische/milieustandaarden. Momenteel ligt de kernfocus op de nieuwe EU-batterijverordening (EU 2023/1542), die een hoge prioriteit geeft aan duurzaamheid, veiligheid en etiketteringsinformatie gedurende de volledige levenscyclus van de batterij. Tegelijkertijd hanteren individuele bestemmingslanden hun eigen aanvullende vereisten met betrekking tot netintegratie en milieubescherming.

1. Productconformiteit en veiligheidscertificering: Toegang tot de EU-markt

2. Netaansluitingscertificering: Zorgen voor soepele integratie

Dit onderdeel behandelt de lokale technische vereisten waaraan energieopslagsystemen (ESS) moeten voldoen bij aansluiting op nationale netten, om de stabiliteit van het openbare elektriciteitsnet te waarborgen.

Laatste algemene trend: verplichte grid-forming ondersteuning voor projecten boven 1 MW

De aankomende Netcode inzake eisen voor generatoren (NC RfG 2.0) van het European Network of Transmission System Operators for Electricity (ENTSO-E) zal vereisen dat alle nieuwe energieopslagprojecten met een capaciteit van meer dan 1 MW beschikken over grid-forming-mogelijkheden. Dit betekent dat systemen in staat moeten zijn het net actief te ondersteunen door te functioneren als "virtuele synchrone machines" (VSM).

Netaansluitingsnormen voor grote landen en Italië

• Duitsland: De kernnormen zijn VDE-AR-N 4105 (laagspanning), evenals VDE-AR-N 4110 (middenspanning) en VDE-AR-N 4120 (hoogspanning) voor hogere spanningsniveaus.
• Verenigd Koninkrijk: De primaire norm is G99, die uiterst strenge tests omvat voor Fault Ride-Through (FRT) en frequentiestappen.
• Italië: De kernnetaansluitingsnormen zijn CEI 0-21 (laagspanning) en CEI 0-16 (middenspanning/hoogspanning).
• Frankrijk: Een van de kernnormen is VDE0126, meestal gebruikt voor laagspannings-hybride omvormers en "all-in-one"-systemen. Daarnaast kan het behalen van vrijwillige NF-certificering de marktconcurrentiepositie aanzienlijk versterken.

3. Economische en milieuvriendelijke verantwoordelijkheid: Uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (EPR)

Concept: Dit vereist dat fabrikanten verantwoordelijkheid dragen voor de volledige levenscyclus van hun producten, met een specifieke focus op inzameling, recycling en verwijdering aan het einde van de levensduur.

Implementatiestatus: Deze heffingen en verplichtingen zijn inmiddels op nationaal niveau in specifieke landen ingevoerd. Opvallend is dat vanaf 18 augustus 2025 elk bedrijf dat batterijen in Frankrijk verkoopt zich moet registreren voor EPR via EPR-registratie.

4. Belangrijke mijlpalen

Regelgeving ontwikkelt zich voortdurend. Bedrijven moeten de volgende cruciale data nauwlettend in de gaten houden:

• 18 februari 2027: Batterijpaspoorten & QR-codes — Verplicht voor alle industriële batterijen met een capaciteit boven 2 kWh en LMT (lichte vervoersmiddelen)-batterijen. Elke batterij moet een QR-code bevatten die linkt naar het digitale "paspoort".
• 18 februari 2027: Verwijderbaarheid & vervangbaarheid — LMT-batterijen moeten vervangbaar zijn door onafhankelijke professionals, en draagbare batterijen in apparaten moeten gemakkelijk door de eindgebruiker te verwijderen zijn.
• 18 augustus 2027: Due diligence in de toeleveringsketen — Verplichte externe verificatie van due diligence-beleid in de toeleveringsketen (voor kobalt, lithium, nikkel en natuurlijk grafiet) wordt van kracht voor grootschalige marktdeelnemers.
• 18 augustus 2028: Openbaarmaking van gerecyclede inhoud — Bedrijven moeten verplicht rapporteren welk percentage gerecyclede materialen (kobalt, lithium, nikkel en lood) in hun batterijen wordt gebruikt.
• 2028 – 2030: Drempels voor CO₂-voetafdruk — Naast het enkel "rapporteren" van de voetafdruk moeten producten uiteindelijk onder specifieke maximale CO₂-emissiedrempels blijven om op de markt te mogen blijven.

5. Veelvoorkomende valkuilen en uitdagingen

Navigeren door het Europese landschap vereist meer dan alleen een checklist; het gaat ook om het vermijden van meerdere veelvoorkomende misvattingen:

• Misvatting 1: CE-markering is gelijk aan certificering door een derde partij. In essentie is de CE-markering een zelfverklaring van de fabrikant dat het product voldoet aan de EU-normen. Daarentegen vertegenwoordigen normen zoals UL 9540 onafhankelijke, door derden uitgevoerde veiligheidscertificeringen. Onder de nieuwe batterijverordening kan het echter zo zijn dat bepaalde nieuwe modellen of risicovolle batterijsystemen de betrokkenheid van een Notified Body (een door een EU-land aangewezen derde organisatie) vereisen.
• Misvatting 2: Er bestaat één "one-size-fits-all" standaard voor heel Europa. EU-regelgeving vereist doorgaans naleving van de "laatste veiligheidsnormen" zonder één uniforme technische specificatie op te leggen. Tegelijkertijd blijft het voldoen aan zowel de netaansluitings- als milieueisen van meerdere landen een complexe uitdaging. Zelfs met CE-certificering kunnen er verschillen bestaan in handhaving tussen lidstaten—een technische oplossing die in land A voldoet, kan in land B alsnog tegen regelgeving aanlopen.
• Misvatting 3: Compliance is een statisch "eenmalig proces". Certificering van energieopslag is een dynamisch en continu ecosysteem. De naleving moet actief worden onderhouden, rekening houdend met veroudering van hardware, software-updates (BMS) en veranderende juridische kaders.
• Uitdaging van "regelgevende ambiguïteit": De implementatiedetails zijn nog niet volledig vastgesteld. Veel gedelegeerde handelingen en uitvoeringsverordeningen—zoals de exacte methodologie voor CO₂-voetafdrukberekeningen, batterij-etiketteringsformaten en de gegevensinterfaceprotocollen voor het batterijpaspoort—worden nog afgerond. Dit gebrek aan volledige duidelijkheid creëert aanzienlijke onzekerheid voor bedrijven die hun langetermijnstrategische plannen willen finaliseren.